De oorzaken van de diverse schandalen

De oorzaken van de diverse schandalen
We moeten inzien dat er destijds wetten zijn gemaakt die niet meer aansluiten op de huidige inzichten en omstandigheden. Toch waren er al waarschuwingen bij het maken van wetgeving dat veranderende omstandigheden het beoogde doel van de wetgeving in de weg zouden staan (melkquotum; PAS-wet/stikstof).
Dus moeten we nu beter letten op een verantwoorde beschrijving van de bestaande- en de te verwachten omstandigheden.

In het wetgevingsdebat worden niet zelden belangrijke aspecten bewust buiten beschouwing gelaten om daarmee bepaalde partijbelangen te dienen. Deze onevenwichtigheid wreekt zich later onherroepelijk en moet worden voorkomen.

Kortom: een goed wetgevingsdebat kan niet zonder een verantwoorde voorstelling van zaken als uitgangspunt.

Nu is gebleken dat de fracties niet in staat zijn gebleken om deze noodzakelijke basis voor een debat op tafel te brengen, ontstaat de noodzaak voor de Kamer als zodanig om een eigen onafhankelijk wetenschappelijk bureau in te stellen.

Dat bureau kan, namens de Tweede Kamer, in samenwerking met de departementen een situatiebeschrijving maken plus een exposé van de mogelijkheden voor de oplossing van de voorliggende problemen. Het is dan aan de politiek om een keuze te maken uit de opties die uit deze samenwerking zullen voortvloeien.

Deze samenwerking is recentelijk mogelijk geworden door de opheffing van het kennismonopolie dat de bewindslieden op de kennis van de departementen hadden.
Daartoe is op 11 januari jl. besloten in het topoverleg van premier Rutte met de minister van Binnenlandse Zaken en alle twaalf Secretarissen-generaal van de twaalf departementen.
Er zijn vijf programma’s ingesteld, waaronder het programma “Grenzeloos samenwerken”, om de departementale kennis te kunnen delen met de beoogde gremia, waaronder in de eerste plaats  de Kamerleden.

Zie hiervoor het essay in deze site: Topoverleg 11 januari 2023.
In dat essay wordt duidelijk gemaakt dat de Tweede Kamer niet geëquipeerd blijkt te zijn om zelf die samenwerking te onderhouden, en dat de instelling van een eigen onafhankelijk wetenschappelijk bureau de oplossing daarvoor redelijkerwijs zou kunnen zijn.
Dat bureau is ingericht om over de nodige deskundigheid te beschikken waardoor het namens de Tweede Kamer op gelijke voet met de departementen kan samenwerken.
Met het volgen van deze vernieuwing van het wetgevingsproces wordt een solide basis voor deugdelijke wetgeving gelegd.
Het kan voorts worden gezien als een invulling van de noodzaak tot “cruciale aanpassingen” waar men het in 2021 over eens was.
Belangrijker is wellicht dat deze uitwisseling van feiten en kennis een geheel nieuwe sfeer (van vertrouwen) zal oproepen die een essentieel bestanddeel zal zijn van een nieuw Sociaal Contract.
Met het oog op de vele problemen die dringend en op korte termijn om een oplossing vragen, is het duidelijk dat zonder uitstel met het opzetten van het bedoelde bureau en de samenwerking begonnen moet worden.
Zwolle, 10 april 2023; 23 juni: Het Wetenschappelijk bureau is in de latere beschouwingen aangeduid als ‘Denktank’; dit sluit m.i. beter aan bij de wisselende samenstelling die correspondeert met de aard van de onderhanden problematiek.